close
تبلیغات در اینترنت

أبو المحاسن حسين بن حسن جرجانى صاحب تفسير جلاء الاذهان و جلاء الاحزان فى تفسير القرآن

تبادل لینک
توریست 98
سرگرمی و تفریحی

موضوعات

چهارده معصوم علیم السلام

حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم

امام علی علیهم السلام

حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها

امام حسن علیم السلام

امام حسین علیهم السلام

امام سجاد علیهم السلام

امام محمد باقر علیهم السلام

امام جعفر صادق علیهم السلام

امام موسی کاظم علیهم السلام

امام رضا علیهم السلام

امام محمد جواد علیهم السلام

امام هادی علیهم السلام

امام حسن عسکری علیهم السلام

حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه شریف

ارتباط با خدا (بخش فرهنگی و موارد خاص سایت)

خداشناسی

توحید

عدل

نبوت و امامت

معاد

نماز

روزه

خمس

زکات

حج

جهاد

امر به معروف

نهی از منکر

حجاب و عفاف

زناشویی در اسلام

ازدواج در اسلام

مباحث قرآنی

قرآن

تربیت در قرآن

مفسران و قاریان

قرآن و حکومت

دعاهای قرآنی

قرآن و اهل بیت

مثال های قرآنی

انسان در قرآن

زندگی و خانواده در قرآن

مسائل ارتباط با خدا در قرآن

آموزش قرآن

قرآن آنلاین

داستان ، خاطرات و اشعار قرآنی

دیگر مباحث قرآنی

انقلاب - شهدا - دفاع مقدس

زندگی نامه شهدا

وصیت نامه شهدا

خاطرات شهدا

شهدای انقلاب

شهدای بعد از دفاع مقدس

شهدای هسته ای

صدا ها

مداحی ها

مولودی ولادت ائمه اطهار

زنگ خور موبایل

روضه خوانی ها

سخنرانی ها

دیگر نوا ها

ادعیه و مناجات

عکس ها

عکس شهدا

منظره و طبیعت

ائمه اطهار و کعبه

عکس های مقام معظم رهبری

عکس های حضرت امام رحمة الله علیه

عکس مناطق جنگی

دیگر تصاویر

فیلم ها و کلیپ ها

جشن های مناسبتی

فیلم موبایل

فیلم عزادرای ها

فیلم سخنرانی ها

فیلم های آموزشی

دیگر فیلم و کلیپ ها

احادیث و متن ها

احادیث نماز

احادیث روزه

احادیث خمس

احادیث زکات

احادیث حج

احادیث اخلاق

احادیث احترام

احادیث دوستی

اشعار مذهبی

خواندنی های جالب

خواندنی های علمی

احادیث دیگر

سایر متون

ادعیه و مناجات

آسیب های اجتماعی

مناسبت ها

عید نوروز نوبهار ایرانی ها

شهادت حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها

ولادت حضرت علی علیهم السلام

ولادت امام زمان عجل الله تعالی فرجه الشریف

ماه رمضان

شهادت حضرت علی علیهم السلام

عید سعید فطر

عید سعید قربان

عید سعید غدیر خم

ماه محرم و ایام عاشورا

اربعین حسینی

رحلت رسول گرامی اسلام و امام حسن علیه السلام

ولادت امام رضا علیه السلام

ولادت پیامبر گرامی اسلام و امام جعفر صادق موسس مذهب جعفری

واقعه 9 دی ماه

22 بهمن ماه و پیروزی انقلاب اسلامی ایران

مناسبت های دیگر

کتاب ها

مذهبی

علمی

تاریخی

آموزشی

گناهان کبیره

دروغ

تهمت

زنا

استمناء

لواط

ترک نماز

خیانت

مشروب خواری

ربا خواری

قتل

شرک به خدای واحد

جنگ نرم

صدا ها

تصاویر

فیلم

متن

خارج از گود

خارج از گود

آخرین ارسال های انجمن سرگرمی و تفریحی نسیم سحر

کمی طاقت داشته باشید...
عنوانپاسخبازدیدتوسط
01hostcode
01narjes17
01hosintt
01sitecup1
01sitecup1
03hostcode
05hostcode
03hostcode
03radvan
04ebrahim2e
15souri92
05pariii
05tamiraat2525
04tamiraat2525
07tamiraat2525
05tamiraat2525
15mousavinia
05start11
06start11
06sitecup1
06sitecup1
05souri92
06start11
04start11
08hostcode
05hostcode
04hostcode
07sitecup1
07sitecup1
07start11
أبو المحاسن حسين بن حسن جرجانى صاحب تفسير جلاء الاذهان و جلاء الاحزان فى تفسير القرآن

أبو المحاسن حسين بن حسن جرجانى صاحب تفسير جلاء الاذهان و جلاء الاحزان فى تفسير القرآن

محل تولد:???????????????
تاريخ تولد: قرن هشتم هجري 
تاریخ وفات: قرن نهم هجري 
استادان:???????????????
شاگردان:???????????????

معرفي تفسير:
 « ابو المحاسن جرجانى»، در ديباچه تفسير خود ضمن بيان مطالبى پيرامون تفسير قرآن کريم، به انگيزه نگارش و تأليف و سبک تفسيرى خود اشاره مى‏کند و مى‏ گويد:
 
چون يکى از اين دو متمسک، کتاب خداى و گذاشته مصطفى است و عوام از فائده اين کتاب بى‏ نصيب‏ اند، از آن که علم تأويل و تفسير آن کسى داند که سال‏هاى دراز در درياى علوم غوطه خورده باشد و به غوص فکر، جواهر بيان و نکات قرآن به دست آورده باشد نه از هر دريايى. بلکه از درياى« انا مدينة العلم و على بابها» حاصل کرده باشد و تفاسير اصحاب، آنچه به عربى است عوام را از آن بهره ‏اى نيست، و آنچه به زبان فارسى است بعضى که اختصارى دارد از فائده عارى است، و آنچه مطوّل است در او اعراب و لغت و اشتقاق و قرائت قرّاء و اختلاف مفسران از بس که آورده‏اند عوام در مطالعه آن سرگشته و حيران مى‏مانند و از فائده آن بى‏نصيب مى ‏شوند، چون حال بر اين جمله يافتم از بخشنده جان و بخشاينده انس و جانّ مدد خواستم و به توفيق و يارى وى اين کتاب را در تفسير قرآن تأليف کردم و نام او « جلاء الاذهان و جلاء الاحزان فى تفسير القرآن» نهادم و در او جمع کردم از تأويل آيات و تفسير مشکلات، آنچه بزرگان دين و پيشوايان اهل يقين بر محک عقل زده ‏اند.
لذا مشاهده مى‏شود که مؤلف ضمن انتقاد و خرده‏ گيرى از ساير مفسران، که گاه در بيان تفسير آيات به ايراد نکات ادبى و اشتقاق و قرائت قراء و امثال آنها مى‏پردازند و بدين طريق عوام را از فهم نکات تفسيرى کلام خداوند باز مى‏دارند، معتقد است که مفسران جهت ايجاد نقش هدايت گرى قرآن بايد با بيانى درخور فهم و توجه عوام به تفسير آيات بپردازند. اين نظر و تفکر تفسيرى« ابو المحاسن جرجانى» در گزينش نوع روش يک مفسر در تفسير قرآن، اصلى است که در تفاسير قرن اخير مورد عنايت مفسران قرار گرفته است.
 
تفسير« جلاء الاذهان و جلاء الاحزان»، از جهت نگارشى بسيار خوب و عبارات آن داراى فصاحت و بلاغت و عارى از هر گونه اطناب مى‏باشد. در عين حال در پاره ‏اى از موارد که ايجاز مطلب باعث اخلال در کلام مى‏ شود بيان مفسر به صورت تفصيل ايراد شده است. وى مطالب تاريخى را متذکر شده و جهت تنوع موضوع و تقريب مطلب به ذهن خواننده، به اشعار عربى و فارسى تمثيل جسته است. البته با دقت در محتواى تفسير مذکور سبک بيانى آن طبق فضاى ادبى قرن نهم يا دهم ايراد شده است. گر چه اين سبک شايد براى خوانندگان امروزى قدرى مشکل به نظر برسد امّا در واقع اين گونه نگارش در نوع خود، سهم به سزايى در شکوفايى فرهنگ و ادبيات يک ملت ايفا کرده است. لذا مفسر، تمام آيات را در يک مجموعه تفسيرى در حجم ده مجلد و به قطع وزيرى تدوين کرده است که با اغماض از برخى مطالب که در حين مقاله به آنها اشاره خواهد شد در نوع خود تفسيرى بديع و مختصر و قابل استفاده براى همگان خواهد بود.
برخى از محققان در کامل بودن اين تفسير از جهت در بر گرفتن تمام سوره‏ هاى قرآن ايجاد ترديد کرده ‏اند و اعتقاد دارند که بخشى از قرآن توسط مرحوم« ابو المحاسن جرجانى» تقرير شده است و پس از ايشان بخشى نيز توسط مفسرى ديگر به نام« سيّد گازر»، به رشته تحرير درآمده است. امّا وجود نسخ متعدد و تصريح علماى اعلام به ويژه صاحب« رياض العلماء» به اين که وى تمام دوره اين تفسير را که توسط« ابو المحاسن جرجانى» تدوين شده مشاهده کرده است، به نظر مى‏رسد هيچ گونه ترديدى نسبت به اين که مؤلف نصف اوّل تفسير کسى بوده است و مؤلف نيمه دوم کس ديگر، باقى نمى‏ ماند.
روش تفسير :
مطلب ديگر آن که مفسران متقدم در بيانات تفسيرى خود، به طور معمول به يک يا چند بعد خاص در مفاهيم قرآنى مى‏ پردازند. و همين مسأله باعث به وجود آمدن روش‏هاى متفاوت تفسيرى گرديده است. همان طور که قبلا گفته شد گر چه اين سبک در نوع خود باعث احياى فرهنگ و ادبيات ويژه‏اى در تفاسير قرآنى گرديده است، امّا در جاى خود باعث معطل ماندن ساير ابعاد تفسيرى شده است. از اين بيان روشن مى‏ شود که تفسير« جلاء الاذهان و جلاء الاحزان» با توجه به اين که به زبان فارسى نگارش يافته است براى فارسى زبانان از نقطه نظر مليّت و فرهنگ، اهميّت شايان و مقام بسزايى دارد و آن استفاده سليس و روان از زبان فارسى مرسوم در عصر مفسر است که در غالب موارد از زبان مورد استفاده تفسير ابو الفتوح لطيف‏تر و شيرين‏ تر است.
 
مفسر در روش تلخيص خود تلاش کرده است که در اختصار و تصنيف خود، از روش تعبير و اسلوب تقرير و نگارش شيخ ابو الفتوح که در تفسير خود به کار برده است، خارج شود. حتّى در برخى موارد در امورى که از مختصات تفسير ابو الفتوح است تبعيت نکرده است. در عين حال لغات و واژه‏ هايى که داراى اهميّت تفسيرى بوده و تغيير آنها باعث تغيير در تعبير مى‏شود، به حالت دست نخورده باقى مانده است. امّا شگفت‏ آور آن که مصنّف در تلخيص خود به منبع اصلى و اساس تفسير خود که محل استفاده و مورد تلخيص وى بوده است هيچ گونه تصريح و حتّى اشاره نيز نکرده است و در واقع حق شيخ ابو الفتوح رازى را در قبول زحمت و رنج فراوان در تدوين تفسير ادا نکرده است. گر چه رنج و زحمت تلخيص در پاره‏اى از موارد کم‏تر از تدوين نيست امّا شايسته بود که مرحوم جرجانى نامى از تفسير ابو الفتوح رازى به عنوان ملخص تفسير خود به ميان مى‏ آورد.
 
فسر گرانقدر مرحوم« ابو المحاسن جرجانى» در مقدمه مفصلى که بر اين تفسير نگاشته است پس از بيان خطبه‏اى نسبتا مفصل با استناد به حديث ثقلين به مطالب غنى و پربارى که لازمه فهم معانى کلام وحى است، که در اصطلاح« علوم قرآنى» ناميده مى‏ شود پرداخته است. گر چه اين مقدمه شامل تمام مطالب علوم قرآنى نمى‏ شود، امّا جاى آن داشت که عمده مطالب علوم قرآنى را به طور تفصيلى ذکر مى‏ کرد.

وى در آغاز به بحثى پيرامون معانى قرآن مى‏پردازد و آن را بر چهار وجه تقسيم مى‏کند و طى آن به آياتى از قرآن که علم به آنها مخصوص خداوند است اشاره مى ‏کند و سپس به مباحثى از قبيل محکم و متشابه، مفصل و مجمل و جز آن مى‏ پردازد.
 
مفسر طى بيانى در ذيل آيات متشابهات معتقد است که کسى مراد خداوند را از آيات متشابه درک نمى‏ کند مگر آن که به نصّ از پيامبر و يا ائمه عليهم السلام استناد جويد.
 
 وى مى ‏گويد: و درست شده است به روايات صحيحه که تفسير قرآن نشايد کردن الاّ به اخبار و آثار رسول و ائمه عليهم السلام و به رأى خود تفسير قرآن نشايد کردن که خاصّ و عام روايت کرده ‏اند از رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم:« من فسّر القرآن برأيه و اصاب الحقّ فقد اخطأ» يعنى هر که تفسير قرآن کند و قول او را به اتفاق موافق حق بود او مخطى بود و اين مخصوص است به مجملات و متشابهات.
مرحوم« جرجانى»، در تفسير پاره‏اى از آيات که داراى اختلاف قرائات مى‏ باشند ضمن بحث مختصرى به بيان اين مطلب مى‏پردازد. امّا مى‏توان گفت که اين مطلب به صورت بسيار نادر مورد توجه قرار گرفته است.

هم چنين وى بحث مفصلى را در نام گذارى کتاب آسمانى پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مطرح کرده است و ضمن استناد به آيات قرآن، به بيان مشهورترين اسامى آن مى‏ پردازد. در عين حال معتقد است برخى از صفات قرآن کريم نيز جزء اسامى اين کتاب مقدس مى‏باشد. حال آن که غالب مفسران اعتقاد دارند مشهورترين اسامى آخرين کتاب الهى عبارت است از:« قرآن، فرقان، ذکر، تنزيل و کتاب» و ساير اسامى را اوصاف کلام پروردگار مى‏ دانند.
 
مرحوم« جرجانى»، ضمن اعتقاد به توقيفى بودن اسامى سوره ‏ها و آيات قرآن کريم، به مباحثى از قبيل معناى سوره و آيه و گروه‏هاى مختلف سور قرآنى مثل سور سبع الطوال، مئين، مثانى و مفصلات مى‏ پردازد و سوره ‏هاى تشکيل دهنده هر گروه را تعيين مى‏ کند. گر چه گروهى از قرآن پژوهان اعتقاد به اجتهادى بودن مکان سور دارند، وى ضمن استناد به روايتى از پيامبر اکرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بيان مى‏دارد که تعيين مکان سوره ‏ها مثل محل قرار گرفتن آيات امرى است که توسط حضرت، تحقق يافته است و« جمّاع قرآن» پس از رحلت حضرت در اين مورد دخالتى نداشته ‏اند بلکه طبق روايات واصله تنها به تنظيم مصحف شريف از جهت نوع تقدم و تأخر سور پرداخته ‏اند.
 
در تفسير« جلاء الاذهان و جلاء الاحزان» قبل از بيان نکات تفسيرى در آغاز سوره، ابتدا بحثى پيرامون مکى يا مدنى بودن آن مطرح مى‏ شود و از همان اوّل ذهن خواننده و محقق را به فضاى کلى حاکم بر سوره از جهت مکان نزول معطوف مى‏ دارد. وى جهت اثبات نظر خود پيرامون اين قضيه به روايات وارده از طريق صحابه ‏اى که اکثرا جزء مفسران طبقه اول در صدر اسلام هستند استناد مى‏ جويد، و در پاره‏اى از موارد به بررسى اختلافات وارده در اين خصوص مى ‏پردازد و در پايان با توجه به قراين موجود، به قضاوت پرداخته و نظر تفسيرى خود را بيان مى‏ دارد.
 
مثلا در آغاز سوره حمد مى‏گويد:« عبد الله بن عباس» گفت: اين سوره مکى است.« مجاهد» گفت: مدنى است و بعضى ديگر گفتند: هم مکى است و هم مدنى. و اصح آن است که مکّى است. روايت است از امير المؤمنين على عليه السّلام که گفت:« نزلت فاتحة الکتاب بمکّة من کنز تحت العرش».
 
پس از ذکر مکى يا مدنى بودن سور، اشاراتى به فضائل سوره‏ ها مى‏ شود که غالبا به روايات صحابه از پيامبر و يا ائمه عليهم السّلام منسوب است. با دقّت در روايات وارده در اين موضوع، در پاره ‏اى از موارد به احاديثى برمى‏ خوريم که بوى جعل از آن استشمام مى‏ شود که جهت تشويق مردم به تلاوت قرآن وارد شده است، به عنوان نمونه مى‏توان به حديثى که از« وهب بن منبه» در ذيل سوره بقره وارد شده است اشاره کرد.
 
وى مى‏ نويسد:« وهب بن منبه» گفت: هر که او« سورة البقرة» و« آل عمران» بخواند، نور او از عجيبا تا غريبا برود، عجيبا زمين هفتم است و غريبا عرش ربّ العزة.
 
يکى ديگر از مباحثى که مفسر بدان پرداخته و در واقع حق آن را خوب ادا کرده است، اعتقاد به جزئيت آيه« بسم الله الرحمن الرحيم» در آغاز هر سوره است. از آنجا که علما و مفسران عامه اعتقاد دارند« بسم الله الرحمن الرحيم» در صدر هر سوره صرفا به عنوان سرآغاز و شروع هر سوره به عنوان تبرک ذکر شده است و معتقد به جزئيت عبارت در هر سوره نمى‏ باشند،
 
وى در ابتداى سوره حمد مى‏ گويد:اين آيتى است از فاتحه الکتاب و از هر صورتى، دليل بر اين آن است که اين آيت از چهار وجه بيرون نيست. يا براى اوّل سوره نويسند يا براى آخر، يا براى فصل ميان دو سوره، يا آنجا که فرود آمد بنوشتند و آنجا که نيامد ننوشتند. اگر براى اول سوره است بايستى که در اول سوره برائت بودى و اگر براى آخر است بايستى که در آخر سوره انفال و آخر سوره الناس بودى و اگر براى فصل است بايستى که ميان انفال و توبه بودى و در سوره نمل نبودى و چون اين سه باطل شد بنماند الاّ آن که آنجا که فرود آمد بنوشتند و آنجا که نيامد ننوشتند.

از جمله مبهمات قرآن حروف مقطع ه‏اى است که در صدر برخى از سور که اکثرا در مکه نازل شده‏ اند مى‏ باشد. از همان آغاز نزول اين عبارات، عرب در صدد ايضاح آن بود و به تبع از آنان، مفسران وحى هر يک به فراخور استنباط خود جهت تفسير آنها تلاش چشمگيرى به عمل آوردند.

امّا هيچ يک از مفسران، رأى و نظريه قاطعى در اين زمينه ايراد نکرده ‏اند، بلکه بر اساس حدس و گمان به تبيين اين موضوع پرداخته‏ اند که ما حصل نظرات مفسران در آغاز سوره بقره در تفسير شريف مجمع البيان شيخ طبرسى فراهم آمده است.

يکى از بزرگ‏ترين ايراداتى که مى‏ توان در اين تفسير از مفسر گرفت استفاده وى از اسرائيليان و رواياتى است که ريشه در انديشه يهود دارد. کم‏تر محققى است که نداند تفاسير گذشتگان به ويژه تفاسيرى که جنبه تاريخى و روايى دارند با خرافات تاريخى آميخته بوده ‏اند. اگر به آياتى که به داستان آفرينش آسمان و زمين، خلقت آدم، سرگذشت انبيا و امثال اين مطالب پرداخته‏ اند توجه شود مى ‏توان ردّ پاى يهود و رواياتى که غالبا از علماى مسلمان شده آنان نقل گرديده است مشاهده کرد. تفاسيرى از قبيل تفسير طبرسى، قرطبى، ابن کثير و... از نفوذ اين پديده مصون نمانده ‏اند. خصوصا تفسير ابو الفتوح رازى که تنها مرجع مرحوم« ابو المحاسن جرجانى» بوده است، از اين مسأله انباشته است. لذا در تمام مجلدات تفسير« جلاء الاذهان و جلاء الاحزان» به طور پراکنده رواياتى که بيشتر از« کعب الاحبار»، يهودى مسلمان شده و« وهب بن منبّه» ذکر گرديده است، به چشم مى‏ خورد. گرچه پرداختن به اسرائيليان و استفاده از داستان‏هاى تاريخى غير معتبر، درد مشترک بسيارى از تفاسير گذشته است، اما اين انتظار مى‏ رفت که مرحوم جرجانى با اطلاعات گسترده و تلخيص طاقت فرسايى که متحمل شده است مانع آلوده شدن تفسير خود به اين پديده شوم مى ‏شد و اعتبار زحمات چند ساله خود را به راحتى خدشه‏دار نمى‏ کرد.

در اين قسمت از کلام به عنوان نمونه مى‏ توان، به ذيل آيه 126 سوره بقره اشاره کرد که مفسر به ذکر داستان مفصلى از هاجر و اسماعيل با سنديت« وهب بن منبّه» مى‏ پردازد. يا اين که اشاراتى به بيانات« کعب اشرف» و« حيى اخطب» که در ذيل پاره ‏اى از آيات وارد شده است، نمود.

از نمونه‏ هاى ديگر، وارد شدن جعليات که ريشه در اعتقاد يهود دارد، جعل داستان آغاز نبوت پيامبر اکرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و بعثت ايشان مى ‏باشد. در اين داستان به طور مفصل به نقش« ورقة بن نوفل» عموى حضرت خديجه يا به تعبيرى پسر عموى ايشان اشاره شده است و در آن تلاش گسترده‏اى جهت اين که اثبات شود پيامبر در آغاز رسالت به مسئوليت الهى خود واقف نبوده است، انجام پذيرفته است. منبع اصلى اين واقعه و داستان- که مى‏ توان گفت غالب مفسرانى که بدان استناد جسته ‏اند- تفسير« ابن جرير طبرى» است. 

 


آثار مفسر: جلاء الاذهان و جلاء الاحزان فى تفسير القرآن

نسیم سحر دات آی آر

موضوع: قرآن,مفسران و قاریان,

نویسنده:

تاریخ: شنبه 10 مرداد 1394 ساعت: 22:2

نظرات()

تعداد بازديد : 415

به این پست رای دهید:

بخش نظرات این مطلب


#####نظر دهنده گرامی توجه فرما:نظرات غیر مرتبط تایید نخواهد شد#####


نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:):(;):D;)):X:?:P:*=((:O@};-:B/:):S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟[حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتی

نسیم

کپی برداری کلی یا کپی برداری از Rss شرعاً و قانوناً حرام و نسیم سحر هیچ رضایتی ندارد.

ads

X بستن تبلیغات

آمار

کل مطالب : 552
کل نظرات : 379
افراد آنلاین : 3
تعداد اعضا : 292
بازدید امروز : 1,762
بازدید کلی : 1,561,535
اطلاعات شما اطلاعات شما
آی پی : 54.159.113.182
مرورگر :
سیستم عامل :
امروز : جمعه 31 شهریور 1396

ورود کاربران

نام کاربری :
رمز عبور :

رمز عبور را فراموش کردم ؟

عضويت سريع

نام کاربری :
رمز عبور :
تکرار رمز :
ایمیل :
نام اصلی :
کد امنیتی : *کد امنیتیبارگزاری مجدد

نظرسنجي

دومین نظر سنجی انتخابات ریاست جمهوری 1396:در انتخابات ریاست جمهوری 96 به چه کسی رای خواهید داد؟/بنظر شما چه کسی برنده این رقابت خواهد بود؟/فقط یکبار میتوانید نظر بدهید-چند نفر را میتوانید انتخاب کنید-حتما باید عضو سایت باشید






امکانات جانبی

امتیاز شما به
کل سایت
امتیاز شما به
صفحه جاری