نسیم سحر

جدید ترین مطالب
بخش بایگانی

آخرین ارسالی های انجمن

بررسی لزوم حکومت در قرآن کریم

 

قرآن کریم طرفدار اصلی لزوم حکومت برای جامعه است و در این راستا، حکومتی را پیشنهاد می‌کند که با نظام اجتماعی مورد قبول خودش ـ که همان نظام توحیدی است ـ موافق باشد و به همین منظور در چندین آیه می‌فرماید: 
"إِن‌ِ الْحُکْم‌ُ إِلآ لِلَّه‌ِ; (انعام‌، 57; یوسف‌، 40 و 67)
حاکمیت و فرمان‌، تنها از آن خداست‌". 
"وَمَن لَّم‌ْ یَحْکُم بِمَآ أَنزَل‌َ اللَّه‌ُ فَأُوْلَـََّئِکَ هُم‌ُ الْکَـَفِرُون‌َ; (مائده‌، 44)
و کسانی که بر طبق آن‌چه خدا نازل کرده حکم نمی‌کنند، کافرند"
و در آیة 45 این سوره می‌فرماید: "وَمَن لَّم‌ْ یَحْکُم بِمَآ أَنزَل‌َ اللَّه‌ُ فَأُوْلَـََّئِکَ هُم‌ُ الظَّـَـلِمُون‌َ"
همچنین در آیه 47 همین سوره می‌فرماید: "وَمَن لَّم‌ْ یَحْکُم بِمَآ أَنزَل‌َ اللَّه‌ُ فَأُوْلَـََّئِکَ هُم‌ُ الْفَـَسِقُون‌َ". 
و آیات فراوان دیگری که دربارة مسائل مختلف حکومتی نازل شده است‌; مانند: 
1. قضاوت‌: "یَـَدَاوُدُ إِنَّا جَعَلْنَـَکَ خَلِیفَة‌ً فِی الاْ ?َرْض‌ِ فَاحْکُم بَیْن‌َ النَّاس‌ِ بِالْحَق‌ِّ; (ص‌، 26)
ای داود، ما تو را بر روی زمین خلیفه قرار دادیم‌، پس در میان مردم به حق حکومت و داوری کن‌". 
2. قانونگذاری‌: "کهف‌، 26 / شوری‌، 10 / نور، 51 و...". 
3. شرایطی که کارگزاران حکومت باید داشته باشند: "شعرأ، 151 / نسأ، 5 / کهف‌، 51 / قلم‌، 8 و 10 ـ 13 / نسأ، 135 و...". 
4. حدود و تعزیرات‌: "مائده‌، 33 و 38 / نور، 2 و 4 / نحل‌، 106 / آل عمران‌، 86 ـ 87 و...". 
5. امر به معروف و نهی از منکر: "آل عمران‌، 104 و 110 و 113 ـ 114 / توبه‌، 71 و 112 / حج‌، 41 و...". 
آیات یاد شده‌، نظریه استقرار حکومت اسلامی را بر جامعه تأیید می‌کند. 
همچنین در قرآن کریم به ویژگی‌های حکومت اسلامی و وظایف مردم و رهبری و قوای دیگر اشاره شده است‌: 
1. برای مردم بودن‌: قرآن کریم یکی از نشانه‌های برتری امت اسلامی را "مردمی فکر کردن و برای مردم بودن آن‌ها" دانسته و می‌فرماید:
"کُنتُم‌ْ خَیْرَ أُمَّة‌ٍ أُخْرِجَت‌ْ لِلنَّاس‌ِ تَأْمُرُون‌َ بِالْمَعْرُوف‌ِ وَتَنْهَوْن‌َ عَن‌ِ الْمُنکَرِ; (آل عمران‌، 110)
شما بهترین امتی بودید که به سود انسان‌ها آفریده شده‌اید; [چه این‌که‌] امر به معروف و نهی از منکر می‌کنید". 
2. با مستضعفان زیستن‌: قرآن کریم به پیامبراکرم‌ خطاب می‌فرماید:
"وَ اصْبِرْ نَفْسَکَ مَع‌َ الَّذِین‌َ یَدْعُون‌َ رَبَّهُم بِالْغَدَوَة‌ِ وَ الْعَشِی‌ِّ یُرِیدُون‌َ وَجْهَه‌ُ وَ لاَ تَعْدُ عَیْنَاکَ عَنْهُم‌ْ...; (کهف‌، 28)
با کسانی باش که پروردگار خود را صبح و عصر می‌خوانند و تنها رضای او را می‌طلبند و هرگز به خاطر زیورهای دنیا، چشمان خود را از آن‌ها بر مگیر و از کسانی که قلبشان را از یاد خود غافل ساختیم‌، اطاعت مکن‌; همان‌ها که از هوای نفس پیروی کردند و کارهایشان افراطی است‌". 
3. رعایت تخصص‌ها: در مقام تعیین مسئولیت و تقسیم کارها، هر کاری به فرد لایق همان مقام باید واگذار شود. قرآن کریم نیز در زمینه موضوع مدیریت و امامت‌، امر می‌ کند که پیشوای معصوم امانت‌ِ امامت را به امام بعد از خودش که در حقیقت‌، اهل و شایسته این جایگاه است‌، منتقل کند; آن‌جا که می‌فرماید:
"إِن‌َّ اللَّه‌َ یَأْمُرُکُم‌ْ أَن تُؤَدُّواْ الاْ ?َمَـَنَـَت‌ِ إِلَی‌ََّ أَهْلِهَا...; (نسأ، 58)
خداوند به شما فرمان می‌دهد که امانت‌ها را به صاحبانش بدهید و هنگامی که میان مردم داوری می‌کنید، به عدالت داوری کنید!" 
و...(ر.ک‌: قرآن و مدیریت راستین‌، محمد جواد علیزاده‌، نشر رستگار.) 
بنابراین قرآن کریم
اولاً:ضرورت وجود حکومت اسلامی و برپا داشتن نظام الهی و جاری ساختن عدالت اجتماعی را گوشزد می‌کند و در سطحی وسیع‌، موضوع حکومت‌ِ "الله" را در مقابل حکومت‌ِ "طاغوت‌" مطرح می‌کند و می‌فرماید: انبیا و شرایع آمده‌اند تا حکومت طاغوت را درهم شکنند و حکومت "الله" را جهان شمول نمایند. جایگزینی حکومت "الله" به جای "طاغوت‌" به آن است که کسانی که خُلقیات و روحیات الهی دارند و "خلیفة‌الله فی الأرض‌" نامیده می‌شوند، حکومت کنند و دست طاغوت را از حاکمیت‌ِ بر مردم کوتاه سازند; چنان‌که آیه 36 سوره نحل به خوبی روشن می‌سازد که وظیفه یکایک مسلمانان‌، روی‌گردانی از حکومت طاغوت و روی آوردن به حکومت الهی است‌; "همانا ما در میان هر امتی پیامبری را برانگیختیم ]تا مردم را پیام دهد[ که فقط خدا را پرستش کنید و از طاغوت دوری گزینید."(ر.ک‌: ولایت فقیه‌، محمدهادی معرفت‌، ص 119، مؤسسه التمهید / حقوق و سیاست در قرآن‌، آیة‌الله محمدتقی مصباح یزدی‌.) 
ثانیاً: قرآن در آیات متعددی به شرایط زمامدار و رهبری اشاره کرده است‌; از جمله‌: 
1. عادل باشد (هود، 113); 2. عالم و دانا باشد (بقره‌، 247); 3. باید شخصی امین باشد (شعرأ، 143); 4. توانایی و حسن تدبیر داشته باشد (بقره‌، 247); 5. یقین و پایداری و استقامت را پیشه خود سازد (سجده‌، 24) و... 
حاصل کلام آن‌که خداوند دستور به تشکیل حکومت اسلامی داده است و برای رهبری آن‌، شرایطی را مقرر نموده است و کامل‌ ترین مصداق ویژگی‌هایی که در آیات ذکر شده است (مسلمان و مؤمن‌، اسلام‌شناس و آگاه به مسائل زمان و...)
پیشوایان معصوم‌: و در عصر غیبت‌، نزدیکترین افراد به معصومین "فقها" هستند.

نسیم سحر دات آی آر

تعجیل در ظهور آقا امام زمان عج صلوات

مطالب مرتبط

تظرات ارسال شده

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی